Khi con người ngày càng trưởng thành họ thường nhận thấy rằng thời gian trôi qua nhanh hơn trước. Đây không phải là một cảm giác cá nhân đơn lẻ mà là hiện tượng mà rất nhiều người trải nghiệm.

Cảm nhận về thời gian, một trong những lý do khiến chúng ta có cảm giác thời gian trôi nhanh hơn chính là cách bộ não tiếp nhận thời gian như một phần trăm của cuộc đời.

Giáo sư tâm lý học Ruth Ogden giải thích rằng khi còn nhỏ, một năm chiếm một phần đáng kể trong cuộc đời. Chẳng hạn, khi một đứa trẻ 8 tuổi, một năm tương đương 1/8 cuộc đời của chúng. Nhưng khi một người đạt đến 80 tuổi, một năm chỉ còn 1/80 cuộc đời, khiến nó có vẻ trôi qua nhanh hơn rất nhiều.

Sự thay đổi trong cách nhận thức này góp phần tạo nên cảm giác thời gian ngày càng rút ngắn.

Vai trò của ký ức trong cảm nhận thời gian

Một yếu tố quan trọng khác là cách ký ức hình thành nhận thức về thời gian. Bộ não không liên tục theo dõi thời gian, mà chủ yếu dựa vào những ký ức để đánh giá khoảng thời gian đã trôi qua. Nếu một giai đoạn có nhiều trải nghiệm mới, nó sẽ được ghi nhớ lâu và chi tiết hơn, tạo cảm giác như quãng thời gian đó kéo dài hơn thực tế.

Ngược lại, khi ít có những sự kiện mới xảy ra, thời gian sẽ có cảm giác vụt qua nhanh chóng, một hiện tượng thường thấy khi con người già đi.

Sự tác động của thói quen

Khi còn trẻ, mỗi ngày đều chứa đựng những trải nghiệm mới mẻ – từ việc học hỏi kiến thức tại trường, làm quen với những người bạn mới đến khám phá thế giới xung quanh.

Tuy nhiên, khi càng trưởng thành, con người có xu hướng rơi vào những thói quen lặp đi lặp lại, với ít sự kiện mới hơn. Sự lặp lại này khiến bộ não không cần ghi nhớ nhiều chi tiết mới, và điều đó làm cho thời gian trôi qua một cách nhanh chóng và mờ nhạt hơn so với những năm tháng tuổi trẻ.

Tận hưởng những trải nghiệm mới để làm chậm thời gian

Sự quan trọng của những điều mới mẻ

Tham gia vào các hoạt động mới là chìa khóa giúp làm chậm cảm giác thời gian. Nhà văn Joshua Foer, tác giả cuốn sách Moonwalking With Einstein, chỉ ra rằng sự đơn điệu khiến thời gian như bị nén lại, trong khi những điều mới lạ giúp nó trải rộng ra.

Những trải nghiệm mới đòi hỏi sự tập trung và hoạt động trí não, từ đó tạo ra những ký ức sống động hơn, giúp con người cảm nhận thời gian một cách đầy đủ hơn.

Cách những trải nghiệm mới ảnh hưởng đến thời gian

Giáo sư Ruth Ogden so sánh việc lái xe đến một nơi hoàn toàn mới với việc lái xe trên một tuyến đường quen thuộc. Chuyến đi mới luôn có vẻ dài hơn, vì não bộ phải xử lý nhiều hình ảnh mới và lập kế hoạch cẩn thận hơn. Điều tương tự cũng xảy ra với các hoạt động khác – những điều mới mẻ phá vỡ thói quen hằng ngày, từ đó thay đổi cách chúng ta cảm nhận thời gian.

Phá vỡ vòng lặp thói quen

Khi con người thay đổi lịch trình thường ngày, họ có cảm giác kiểm soát tốt hơn thời gian của mình.

Trong khoảnh khắc, những trải nghiệm có thể trôi qua nhanh chóng, nhưng khi nhìn lại, chúng tạo nên một chuỗi ký ức phong phú, khiến khoảng thời gian đó trở nên dài và ý nghĩa hơn. Đây chính là hiện tượng "nghịch lý kỳ nghỉ" – khi đi du lịch, ta cảm thấy thời gian trôi qua nhanh, nhưng khi hồi tưởng, ta lại thấy nó kéo dài và đáng nhớ hơn nhiều.

Làm sao để thêm yếu tố mới mẻ vào cuộc sống?

Cách làm mới bản thân

Có rất nhiều cách để mang đến sự mới mẻ trong cuộc sống hằng ngày. Một lựa chọn đơn giản là khám phá những địa điểm mới, ngay cả khi đó chỉ là một con đường khác để đi làm. Thử học một kỹ năng mới, như vẽ tranh, nấu ăn hay chơi nhạc, cũng là cách để phá vỡ sự nhàm chán. Gặp gỡ những con người mới thông qua các hoạt động xã hội hay tham gia các chương trình thiện nguyện cũng giúp cuộc sống trở nên đầy màu sắc và thú vị hơn.

Ưu tiên thời gian cho những điều mới

Dành thời gian để trải nghiệm những điều mới là cách đảm bảo rằng chúng không bị bỏ lỡ trong guồng quay bận rộn. Việc ghi chép lại những điều mới đã trải nghiệm cũng giúp nhận ra mình đã làm được bao nhiêu điều thú vị. Đôi khi, chúng ta quên mất mình đã khám phá và trải nghiệm nhiều hơn những gì tưởng tượng, và việc nhìn lại sẽ giúp ta cảm nhận thời gian một cách trọn vẹn hơn.

Tìm kiếm sự cân bằng

Dù sự mới mẻ rất quan trọng, nhưng cũng cần duy trì cân bằng với những điều quen thuộc để có một cuộc sống hạnh phúc và trọn vẹn. Hạnh phúc không chỉ đến từ những trải nghiệm mới, mà còn từ việc tận hưởng những điều thân thuộc mà ta yêu thích.

Bí quyết là đan xen giữa sự thoải mái của những điều quen thuộc và sự phấn khích từ những điều mới mẻ, để mỗi ngày đều mang đến cảm giác ý nghĩa và đầy trọn vẹn.