Trong thế giới nhạc cụ phương Tây, kèn trumpet được ví như một "nhà vua" uy quyền, được yêu thích trên toàn cầu nhờ âm sắc rực rỡ, vang dội và đầy sức sống.

Là nhạc cụ soprano của họ kèn đồng, kèn trumpet có thể trình diễn những bản fanfare mạnh mẽ hoặc những giai điệu du dương trữ tình, trong khi việc sử dụng mute (bộ giảm âm) lại tạo ra vô số sắc thái huyền bí và độc đáo.

Kèn trumpet sở hữu một bề dày lịch sử phong phú, bắt nguồn từ thời Ai Cập cổ đại và các bộ tộc Đức vào khoảng thế kỷ 15 TCN. Trải qua hàng nghìn năm phát triển, kèn trumpet đã trở thành một phần không thể thiếu trong các dàn nhạc giao hưởng, ban nhạc diễu hành, nhóm nhạc jazz và những bản nhạc đồng quê. Không chỉ giới hạn trong các dàn nhạc lớn, kèn trumpet còn tỏa sáng trên sân khấu solo, chinh phục khán giả khắp thế giới. Ngày nay, từ các ban nhạc diễu hành học đường đến những nhóm nhạc dân gian, sự hiện diện của kèn trumpet trong đời sống ngày càng trở nên phổ biến, thu hút ngày càng nhiều học viên đam mê khám phá những bí ẩn của nó. Là một giảng viên chuyên nghiệp dạy chơi kèn trumpet tại trường âm nhạc, việc chứng kiến tình yêu ngày càng lớn dành cho nhạc cụ này mang đến niềm vui và sự tự hào vô cùng lớn lao.

Thách thức trong hành trình học kèn trumpet

Trong suốt nhiều năm giảng dạy, chúng tôi đã tiếp xúc với rất nhiều học viên ở các trình độ khác nhau. Chúng tôi nhận thấy rằng có những học sinh khao khát nâng cao kỹ thuật nhanh chóng, muốn chinh phục những bản nhạc khó ngay lập tức mà bỏ qua nền tảng cơ bản. Chính sự mất cân bằng này khiến họ rơi vào vòng lặp bế tắc, khi mong muốn tiến bộ nhanh hơn thực tế lại làm chậm quá trình phát triển kỹ năng. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc luyện tập các kỹ thuật nền tảng ngay từ đầu. Nhận thức được những khó khăn này, chúng tôi cung cấp những hướng dẫn chuyên sâu giúp người học làm chủ các kỹ thuật thiết yếu, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển sau này.

Định kiến giới tính trong học kèn trumpet

Trong nhiều năm, có một quan niệm sai lầm rằng các nhạc cụ kèn đồng, đặc biệt là kèn trumpet, mang tính nam tính, và phụ nữ khó có thể chơi tốt nhạc cụ này. Tuy nhiên, với sự phát triển của công nghệ chế tạo nhạc cụ và những thay đổi trong tư duy xã hội, quan điểm lạc hậu này đang dần bị xóa bỏ. Ngày càng có nhiều nữ nghệ sĩ kèn trumpet xuất hiện, điển hình là nghệ sĩ chơi kèn trumpet nổi tiếng người Mỹ Reinhart, đã chứng minh rằng tài năng không hề bị giới hạn bởi giới tính.

Những yếu tố quan trọng khi học kèn trumpet

Do âm thanh của trumpet được tạo ra bằng rung môi, nên cấu trúc môi cũng ảnh hưởng đến khả năng chơi nhạc cụ này. Những người có môi thon gọn và răng hơi phẳng thường dễ tạo ra âm thanh tốt hơn. Chính vì vậy, trẻ em nên chờ đến khi răng phát triển ổn định trước khi bắt đầu học trumpet.

Ngoài ra, khả năng cảm âm và cảm nhận nhịp điệu cũng đóng vai trò quan trọng trong việc làm chủ trumpet. Đây là yếu tố giúp người chơi tạo ra âm thanh chính xác và thể hiện được cảm xúc của bản nhạc. Không giống như các nhạc cụ hơi gỗ (woodwind), vốn phụ thuộc vào độ rung của dăm (reed), âm thanh của trumpet được quyết định bởi tần số và biên độ rung của môi. Điều này khiến kỹ thuật chơi kèn trumpet trở nên rất khác biệt và đầy thách thức.

Kỹ thuật chơi trumpet đúng cách

Kiểm soát rung môi để tạo ra âm thanh chuẩn mực là một trong những thách thức lớn nhất đối với người học trumpet. Nếu khẩu hình miệng, cách đặt kèn, kỹ thuật thở hay điều chỉnh cơ mặt không đúng, âm thanh phát ra có thể bị méo hoặc thiếu độ vang. Một khẩu hình lý tưởng cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ môi và cơ má, tạo thành một cấu trúc cân đối như khi mỉm cười, giúp tối ưu hóa rung môi và luồng hơi thổi ra.

Những người mới học nên tránh các lỗi phổ biến như cười quá rộng hoặc phồng môi khi thổi, vì điều này sẽ làm giảm hiệu suất và gây khó khăn trong việc kiểm soát âm thanh.

Hướng dẫn luyện tập hiệu quả

Một chương trình giảng dạy hiệu quả sẽ tập trung vào các yếu tố cốt lõi như:

Xác định và điều chỉnh khẩu hình miệng phù hợp với từng cá nhân

Cân bằng sự phối hợp giữa môi và cơ mặt

Định vị miệng kèn sao cho tối ưu nhất

Rèn luyện rung môi để tạo âm thanh chuẩn

Kiểm soát hơi thở để duy trì âm thanh ổn định

Dù nhiều người nghĩ rằng học kèn trumpet là một quá trình đơn giản, nhưng thực tế, việc đầu tư vào kỹ thuật cơ bản ngay từ đầu sẽ quyết định sự phát triển lâu dài.

Những ai muốn theo đuổi bộ môn này nên tìm đến những giáo viên giàu kinh nghiệm, tận tâm và đam mê giảng dạy, bởi chỉ khi có nền tảng vững chắc, người học mới có thể tiến xa trên hành trình âm nhạc của mình.