Florencio Rendon mô tả lần mất việc thứ ba trong vòng ba năm tại một công ty xây dựng là "giọt nước tràn ly".

Với những người mới bắt đầu, việc nắm vững kỹ năng lập trình và trí tuệ nhân tạo (AI) là một thử thách lớn, đặc biệt trong bối cảnh công nghệ thay đổi nhanh chóng. Một khảo sát của Microsoft và LinkedIn cho thấy 66% lãnh đạo doanh nghiệp ưu tiên kỹ năng AI, nhưng những kỹ năng này cụ thể là gì thì vẫn còn mơ hồ. Các chuyên gia như Matt Beane nhấn mạnh tầm quan trọng của việc học tập liên tục, trong khi Robert Wolcott khuyên kết hợp sở thích cá nhân với các khóa học thực tế như thống kê và khoa học máy tính.

Những kỹ năng quan trọng bao gồm giải quyết vấn đề, sự nhạy bén trong kinh doanh và giao tiếp hiệu quả, nhưng phát triển chúng khó hơn nhiều so với việc chỉ học cách lập trình. Đối với những người như Rendon, cơ hội hạn chế nhấn mạnh cuộc đấu tranh để duy trì khả năng cạnh tranh trong thị trường lao động đang thay đổi.

Dan Pickett, người sáng lập Launch Academy tại Boston, đã tạm dừng các khóa học sau khi tỷ lệ có việc làm giảm từ 90% xuống dưới 60%. CompTIA báo cáo rằng số lượng tin tuyển dụng lập trình viên phần mềm đã giảm 56% trong 5 năm qua, trong đó các vị trí đầu vào giảm tới 67%. Venky Ganesan gọi đây là thị trường việc làm công nghệ dành cho người mới tệ nhất trong 25 năm qua. Lời khuyên "học lập trình" từng được coi là chìa khóa đảm bảo sự nghiệp nay không còn mang tính bảo chứng, khiến con đường trở nên mơ hồ hơn.

Sự trỗi dậy không thể cưỡng lại của trí tuệ nhân tạo

Từ giữa thập niên 2010, các khóa học lập trình chuyên sâu được ca ngợi là con đường ngắn dẫn đến sự nghiệp hấp dẫn, đặc biệt cho những người không có bằng đại học. Được Tổng thống Barack Obama khi đó ủng hộ như một phần trong các sáng kiến việc làm, các chương trình đào tạo này còn được các tổ chức phi lợi nhuận hỗ trợ nhằm giúp đa dạng hóa nguồn nhân lực ngành công nghệ. Ngay cả các trường danh tiếng như Harvard và Berkeley cũng đã áp dụng các chương trình tương tự.

Những nỗ lực này mang lại kết quả đáng kể. Theo khảo sát của CourseReport năm 2020 với 3.000 người tốt nghiệp bootcamp lập trình, 79% cho rằng các khóa học đã giúp họ tìm được việc làm trong ngành công nghệ, và mức lương trung bình của họ tăng 56%.

Các công cụ lập trình AI đang tái định hình bối cảnh tuyển dụng. Năm 2022, AlphaCode của DeepMind đạt trình độ tương đương một lập trình viên mới vào nghề, và các công cụ như AlphaCode của Google hay Copilot của GitHub giờ đây có thể tạo mã, tối ưu hóa và phát hiện lỗi. Một khảo sát của StackOverflow năm 2023 cho thấy 60% lập trình viên đã sử dụng các công cụ AI. Tuy nhiên, các chuyên gia như Armando Solar-Lezama cho rằng AI vẫn thiếu những kỹ năng cốt lõi, chẳng hạn như khả năng suy luận về mã và theo dõi lỗi, khiến việc thay thế hoàn toàn lập trình viên cấp thấp khó có thể xảy ra.

AI đang cách mạng hóa việc phát triển phần mềm, nâng cao năng suất lên 20%. CEO của Google, Sundar Pichai, cho biết hơn một phần tư mã nguồn mới của Google được tạo ra bởi AI, mặc dù vẫn cần các kỹ sư kiểm tra lại. Trong khi một số người coi AI là công cụ để tạo ra phần mềm sáng tạo và nâng cao tiêu chuẩn ngành, những người khác, như Zach Sims, đồng sáng lập Codecademy, cảnh báo rằng AI đang tạo ra thách thức cho các lập trình viên mới, đặc biệt là những người tốt nghiệp từ các khóa học bootcamp.

Tuyển dụng: "những chú khỉ GPT"

Mặc dù lập trình vẫn là một kỹ năng giá trị, vai trò của nó đang dần thay đổi. Các chuyên gia như Armando Solar-Lezama và Zach Sims so sánh việc học lập trình ngày nay với việc học phép chia dài—hữu ích như một nền tảng cơ bản nhưng không đủ để thành công. Các công cụ AI đang tái định hình vai trò của lập trình viên cấp thấp, khi những nhà phát triển trẻ thường bị giao các nhiệm vụ đơn giản và phải vật lộn với các lỗi từ mã do AI tạo ra. Tình trạng này khiến các lập trình viên cấp cao có xu hướng tự đảm nhận công việc thay vì giao phó.

Khi tự động hóa đang tác động đến các ngành như công nghệ, phẫu thuật và tài chính, những người mới gia nhập ngành gặp khó khăn trong việc tích lũy kinh nghiệm chuyên môn. Các lập trình viên cấp thấp giờ đây cần có những kỹ năng rộng hơn, chẳng hạn như hiểu về tích hợp hệ thống và giải quyết vấn đề chiến lược. Một tấm bằng đại học ngày càng trở nên quan trọng để vượt qua những thách thức này. Sự thay đổi thực sự không phải là AI thay thế kỹ sư phần mềm, mà là việc gia nhập ngành đang trở nên khó khăn hơn.

Luôn sắc bén, không ngừng học hỏi

Trong số những lời khuyên nghề nghiệp quen thuộc của thời đại, "Học kỹ năng AI" giờ đây đã thay thế "Học lập trình".

Các tổ chức như MIT, Cornell, Northwestern và Đại học Columbia đang cung cấp các chương trình chứng nhận về AI. Fullstack Academy, nơi Florencio Rendon từng theo học, gần đây đã ra mắt khóa đào tạo 26 tuần về AI và học máy. Các công ty như Booz Allen và JPMorgan cũng đang cung cấp các khóa học AI miễn phí cho nhân viên của họ.

Theo dữ liệu từ TIA, các vai trò liên quan đến AI được săn đón nhiều nhất bao gồm "Kỹ sư học máy" và "Kỹ sư AI". Những vị trí này đòi hỏi các kỹ năng như "triển khai và mở rộng các mô hình học máy" và "tự động hóa quy trình huấn luyện, kiểm soát phiên bản, giám sát, và triển khai các mô hình ngôn ngữ quy mô lớn".

Việc nắm vững kỹ năng lập trình và AI là một thử thách lớn đối với người mới, đặc biệt trong bối cảnh công nghệ thay đổi nhanh chóng. Một khảo sát của Microsoft và LinkedIn cho thấy 66% lãnh đạo doanh nghiệp ưu tiên kỹ năng AI, nhưng nội dung cụ thể của các kỹ năng này vẫn thường không rõ ràng.

Các chuyên gia như Matt Beane nhấn mạnh tầm quan trọng của việc học tập liên tục, trong khi Robert Wolcott khuyến khích kết hợp sở thích cá nhân với các khóa học thực tế như thống kê và khoa học máy tính. Những kỹ năng quan trọng bao gồm giải quyết vấn đề, nhạy bén trong kinh doanh, và giao tiếp hiệu quả, nhưng chúng khó phát triển hơn nhiều so với việc chỉ học cách lập trình.

Đối với những người như Rendon, cơ hội hạn chế càng làm nổi bật cuộc đấu tranh để duy trì sức cạnh tranh trong một thị trường lao động đang thay đổi nhanh chóng.